Ergoterapia jest jedną z form aktywizacji seniorów, która łączy aspekty pedagogiki, psychologii i medycyny. Sprzyja rozwojowi samodzielności u osób starszych, wspiera utrzymanie sprawności manualnej i pomaga walczyć z objawami chorób neurodegeneracyjnych. Poznaj zasady rządzące ergoterapią i jej przykłady.
Na czym polega ergoterapia?
Ergoterapia, określana inaczej terapią poprzez pracę, to forma rehabilitacji wykorzystująca działania manualne oraz czynności dnia codziennego do poprawy sprawności fizycznej, intelektualnej i budowania więzi społecznych. Często bywa skorelowana z innymi rodzajami terapii zajęciowej, jak arteterapia i socjoterapia.
Ogromną zaletą ergoterapii jest możliwość zastosowania jej praktycznie u każdego pacjenta – również u osób o mocno ograniczonej mobilności lub trwale leżących. Ogromna różnorodność form aktywizacji pozwala też dopasować ergoterapię do potrzeb, ograniczeń i zainteresowań konkretnej osoby. Często są to aktywności, których podjęcie nie wymaga istotnych nakładów finansowych. W wielu przypadkach wystarczą najprostsze i łatwo dostępne akcesoria.
Poznaj sprawdzone metody ergoterapii
W literaturze wymienia się wiele przykładów ergoterapii. Do typowych przykładów można zaliczyć:
- dziewiarstwo – robienie na drutach lub szydełkowanie,
- hafciarstwo – wykonywanie haftów,
- krawiectwo – wykonywanie lub naprawa ubrań, tworzenie zabawek,
- stolarstwo – wykonywanie domowych przedmiotów (np. chusteczników), rzeźb lub zabawek,
- ogrodnictwo – pielęgnacja ogrodu, sianie, podlewanie,
- garncarstwo i ceramika – wyrabianie naczyń, garnków, ceramiki ozdobnej,
- muzykoterapia – słuchanie muzyki (forma bierna) albo śpiewanie (forma czynna),
- biblioterapia – czytanie na głos, rozmawianie o literaturze, słuchanie treści biblioterapeutycznych.
Wielość dostępnych rozwiązań to dla opiekunki duże ułatwienie. Możesz ustalić z podopiecznym grafik zajęć w zróżnicowany sposób. Oto prosty przykład:
- poniedziałki – przygotowywanie zabawek ze ścinków materiałów,
- środy – wspólne czytanie i analiza książek,
- piątki – zajęcia plastyczne lub garncarstwo.
Dzięki przewidywalnemu grafikowi seniorowi łatwiej jest zaplanować przebieg dnia. Dla wielu osób samo oczekiwanie na nadchodzące zajęcia to powód do radości. W zależności od możliwości i preferencji Twojego podopiecznego możesz zdecydować się na ergoterapię indywidualną lub grupową. W drugim wariancie poza rozwojem kompetencji dochodzi także do tworzenia i utrwalania więzi społecznych. To naprawdę ważne! Więcej pomysłów na zajęcia znajdziesz w artykule o tym, jak proste zajęcia pomagają seniorom w zachowaniu dobrego samopoczucia.
W jaki sposób ergoterapia wspiera seniorów?
Regularne podejmowanie terapii pracą rozwija seniora w sposób wszechstronny na płaszczyźnie fizycznej, psychicznej i umysłowej. Przede wszystkim pomaga rozwijać ważne umiejętności – planowanie, zaradność, decyzyjność. Przyczynia się do poprawy poczucia własnej wartości i pomaga pozbyć się uczucia bezczynności. Ułatwia funkcjonowanie w społeczeństwie, a nierzadko prowadzi do rozwoju nowych zainteresowań.
Jak może wyglądać przykładowy dzień seniora z ergoterapią?
Organizacja dnia z wykorzystaniem ergoterapii wymaga od opiekunki inwencji i wykorzystania dostępnej infrastruktury oraz otoczenia, ale nie musi być trudna. Aktywizacja fizyczna to wspólne spacery do ogrodu lub parku, proste ćwiczenia fizyczne, a niekiedy nawet wychodzenie na balkon. Zobacz też, jak wygląda dzień w pracy opiekunki osób starszych.
Wsparcie poznawcze może polegać na rozmowach o wydarzeniach z przeszłości lub nawet zwykłej codziennej rozmowie. To także słuchanie muzyki lub oglądanie telewizji. Wielu seniorów docenia możliwość rozmowy na różne tematy niezwiązane z ich stanem zdrowia lub samopoczuciem – kultura, historia, nauka, praca, zdrowie, rozrywka. Pozwala to oderwać myśli od codzienności, ale też aktualizować swoją wiedzę.
Dla podopiecznych, których stan zdrowia nie pozwala na bardziej zaawansowane formy aktywizacji, dobre są czynności samoobsługowe i porządkowe. Pomoc w składaniu prania, przygotowywanie posiłków, samodzielne ubieranie się to także formy ergoterapii.
Jak dobierać formy ergoterapii do indywidualnych potrzeb?
Wybierając formy ergoterapii, przede wszystkim słuchaj swojego podopiecznego. Dla osoby, która kocha rośliny, proste prace ogrodowe mogą okazać się dużo ciekawsze niż rozmowy o literaturze. Jeśli widzisz, że Twój podopieczny chętnie podejmuje się wykonywania zajęć manualnych, rozważ wdrożenie wikliniarstwa, garncarstwa lub stolarstwa.
Często dobrym pomysłem okazuje się połączenie ergoterapii z arteterapią i uzupełnienie aktywności o zajęcia stricte plastyczne, jak rysunek, malarstwo, rzeźba lub fotografia. Świadomość kreacji czegoś nowego dla wielu osób jest bardzo atrakcyjna.
Pamiętaj o indywidualnych ograniczeniach. Seniorzy, którzy cierpią na zaawansowane choroby neurodegeneracyjne, mogą nie ucieszyć się ze wspólnego czytania, ponieważ będą czuli się niekomfortowo z tym, że pamięć ich zawodzi. Dialog i wypracowanie wspólnych rozwiązań zawsze są dobrą opcją.
Decydując się na współpracę z Frigga przy opiece nad osobami starszymi w Niemczech, zawsze wiesz, czego możesz spodziewać się w miejscu pracy. Dzięki znajomości ograniczeń i specjalnych wymagań swojego podopiecznego możesz opracować zajęcia ergoterapeutyczne z wyprzedzeniem. Sprawdź aktualne oferty pracy dla opiekunek.