Okres od czerwca do połowy września to czas, kiedy temperatury osiągają szczególnie wysokie wartości. Upały mogą być niebezpieczne dla każdego, ale szczególnie powinny na nie uważać osoby w podeszłym wieku, borykające się z nadwagą i przyjmujące leki zaburzające termoregulację. Przeczytaj, jak układać dietę seniora w letnim okresie.
Dlaczego upały są niebezpieczne dla seniorów?
U osób w podeszłym wieku często pojawiają się zaburzenia w odczuwaniu pragnienia. W krótkim czasie może to doprowadzić do odwodnienia organizmu, które jest niebezpieczne dla zdrowia. Równocześnie z odwodnieniem idzie ryzyko zaburzenia gospodarki elektrolitowej, mogą pojawić się zawroty głowy, osłabienie i zaburzenia rytmy pracy serca.
Wysokie temperatury zmuszają też serce i naczynia krwionośne do cięższej pracy, co może prowadzić do przeciążenia układu krążenia i doprowadzić do zawału serca lub udaru mózgu. Upały nasilają objawy wielu chorób przewlekłych jak cukrzyca, niewydolność oddechowa i choroby nerek. Trzeba być czujnym i obserwować, czy nie pojawi się potrzeba nagłego kontaktu z lekarzem.
Trzeba pamiętać, że osoby starsze z powodów zdrowotnych często sięgają po leki, które osłabiają możliwości adaptacyjne organizmu. Leki na nadciśnienie, moczopędne i psychotropowe mogą nasilać utratę wody z organizmu. Powodują, że upały są bardziej dotkliwe, niż w przypadku osób zdrowych.
Dieta dla seniora na upalne dni – o czym pamiętać?
Ochrona przed upałem zaczyna się od diety. Zbilansowane odżywianie może wesprzeć organizm w letnim okresie, dostarczając wody, witamin i elektrolitów. Na co warto zwrócić szczególną uwagę?
Nawodnienie
Regularne spożywanie płynów to podstawa w gorące dni. Dbaj, aby senior wypijał przynajmniej 2-3 litry wody dziennie. W przypadku ekstremalnych upałów, aktywności fizycznej i wysokiej wilgotności powietrza zalecane jest nawet większe spożycie wody. Wodę możesz częściowo zastąpić ziołowymi herbatami. Nie powinna być to jednak herbata czarna lub kawa, które ze względu na zawartość teiny lub kofeiny działają odwadniająco.
Ważne jest, aby woda była łatwo dostępna – w zasięgu ręki, w niewielkim kubku. Dzięki temu senior będzie po nią chętniej sięgał. Zwracaj uwagę na picie wody małymi łykami i w regularnych porcjach. W ten sposób organizm nawadnia się dużo łatwiej, niż przyjmując dużą ilość wody na raz. Pamiętaj, aby wodę zabierać ze sobą również na spacery. Zawsze będzie dostępna pod ręką.
Lekkostrawne posiłki
Kiedy z nieba leje się żar, chętniej rezygnujemy z ciężkostrawnych, tłustych posiłków na rzecz lekkiej diety. Staraj się przygotowywać zupy, koktajle, smoothie. Smażenie zamień na gotowanie, pieczenie lub grillowanie. Lekkostrawne dania pomagają dostarczyć organizmowi energii. To równie ważne, jak nawodnienie.
Świeże warzywa i owoce
Latem zadbaj o świeże owoce i warzywa. Wybieraj te od lokalnych dostawców, które znajdziesz m.in. w niewielkich sklepach osiedlowych. Są uprawiane w naturalnych warunkach i zawierają więcej witamin oraz minerałów. To także cenne źródło wody.
Upewnij się, że Twój podopieczny nie cierpi na problemy z układem pokarmowym. Część warzyw i owoców jak ogórki, papryka, gruszki lub śliwki może obciążać żołądek. Jeśli chcesz je serwować, rozważ ich sparzenie gorącą wodą lub obranie ze skóry.
Uważaj jednak na cukier obecny w wielu owocach w sporej ilości. Szczególnie w przypadku osób chorych na cukrzycę należy ograniczać spożywanie cukrów prostych, aby nie doprowadzić do wahań glukozy we krwi i hiperglikemii. Z tego względu nie zawsze zalecane będą soki owocowe. Jeśli chcesz je serwować, zwracaj uwagę, aby nie były dosładzane i nie pochodziły z koncentratu.
Wybieraj lekkostrawne źródła białka
Proteiny to jeden z kluczowych makroskładników w diecie. Wspierają utrzymanie masy mięśniowej, dostarczają materiału budulcowego pod postacią aminokwasów, hamują uczucie głodu. Latem staraj się wybierać lekkostrawne źródła białka. Świetnie sprawdzają się nasiona roślin strączkowych, białe mięso, ryby i jajka.
Pamiętaj o zdrowych kwasach tłuszczowych
W diecie seniora powinny znaleźć się też nienasycone kwasy tłuszczowe. Wspierają utrzymanie właściwego poziomu cholesterolu, wzmacniają serce i działają przeciwzapalnie. Znajdziesz je m.in. w oliwie z oliwek, oleju rzepakowym oraz tłustych rybach morskich. Nie podrażniają przewodu pokarmowego tak jak kwasy tłuszczowe nasycone, więc łatwiej je spożywać.
Jak zachęcić podopiecznego do jedzenia?
Jeśli wiesz, że Twój podopieczny w czasie upałów traci apetyt, postaraj się go zachęcić. Serwuj posiłki regularnie – 4 do 6 razy na dobę. Zadbaj, aby były niewielkie, ale podawane w równych odstępach czasu. Dbaj o różnorodność, ale i formę podania. Danie powinno być estetycznie podane i apetyczne. Pomijanie posiłków może doprowadzić do niedożywienia i osłabienia organizmu.
Kiedy stosować żywność specjalnego przeznaczenia medycznego?
Jeśli widzisz, że pomimo starań Twój podopieczny podczas upałów nie dojada posiłków, warto rozważyć konsultację z lekarzem. Specjalista może doradzić sięgnięcie po żywność specjalnego przeznaczenia medycznego. To produkty o wysokiej zawartości składników odżywczych przeznaczone dla osób, które nie mogą zaspokoić zapotrzebowania organizmu wyłącznie za pomocą diety. Tego typu produkty nie powinny stanowić substytutu naturalnego odżywiania, ale dobrze je uzupełniają.